Mở đầu

1. Thuốc thử hoá học và cách sử dụng.
Việc hoàn thành bất kì một thực hành hoá học nào cũng không thể tránh khỏi việc sử dụng các thuốc thuốc thử hoá hoá học, vì vậy khi sử dụng các thuốc thử, yêu cầu người làm thí nghiệm cần hiểu biết và tuân theo nghiêm ngặt những qui tắc nhất định.
Thuốc thử hoá học là tên gọi chung cho các hoá chất ở dạng chất rắn, chất lỏng, hoặc chất khí có độ tinh khiết khác nhau, được dùng trong các thí nghiệm với mục đích khác nhau.
Dựa vào hàm lượng tạp chất cho phép, người ta chia các thuốc thử ra làm nhiều loại: loại kỹ thuật, loại sạch, tinh khiết phân tích, tinh khiết hoá học. Loại tinh thiết kỹ thuật có hàm lượng tạp chất nhiều nhất; chứa ít nhất là loại tinh khiết hoá học. Các loại thuốc thử trên có thể điều chế trong nhà máy, hoặc trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Ngoài ra để phục vụ những yêu cầu và mục đích đặc biệt, người ta còn điều chế các loại thuốc thử hoá học có mức độ tinh khiêt hoá học cao hơn, hàm lượng tạp chất còn ít hơn so với loại tinh khiết hoá học, ví dụ loại tinh khiết đặc biệt, tinh khiết cao cấp, tinh khiết quang phổ…
Các loại thuốc thử đều được bảo quản trong những dụng cụ thích hợp, các chất rắn được đựng trong lọ thuỷ tinh hoặc túi poli etilen; các chất lỏng đựng trong lọ thuỷ tinh hoặc trong ampun.
Biện pháp sử dụng, bảo quản và chuyên chở các hoá chất, trước hết tuỳ thuộc vào tính chất của chúng. Những chất lỏng dễ bay hơi và độc, cũng như dung dịch trong nước của chúng đều được đựng trong các chai lọ có nút nhám, kín; các chất rắn dễ chảy rữa đựng trong bao kín. Những loại thuốc thử như axit flohiđric, các dung dịch kiềm không được giữ lâu trong các dung dịch trong các dụng cụ thuỷ tinh, phải để trong bao làm bằng vật liệu riêng, tốt nhất chai bằng poli etilen hoặc dụng chế từ một loại vật liệu trơ khác.
Các thuốc thử đựng trong bao bì ( chai, lọ túi) … đều có gián nhãn. Không bao giờ dùng các hoá chất trong các dụng cụ không có nhãn ghi tên hoá chất.
Khi cần dùng thuốc thử nào đó đựng trong bao bì với một lượng lớn, cần lấy riêng ra từng lượng cần thiết vào một bao con khác, để tránh vô tình làm bẩn cả lượng hoá chất trong bao.
Tuỳ theo yêu cầu của thí nghiệm mà sử các loại thuốc thử khác nhau; nói cách khác, mức độ tinh khiết của thuốc thử tuỳ thuộc vào yêu cầu và đặc điẻm của ý đồ sử dụng, của mục đích tiến hành thí nghiệm . Nói chung, với những công việc bình thường trong phòng thí nghiệm, chỉ nên dùng loại thuốc thử tinh khiết hoặc tinh khiết phân tích.
Tuy nhiên, không ai lại dùng axit Sunfuric và kali đicromat tinh khiết hoá học để chế hỗn hợp sunfocromit làm dung dịch oxi hoá để rửa dụng cụ trong phòng thí nghiệm, mà chỉ cần chế hoá hỗn hợp đó bằng thuốc thử tinh khiết kĩ thuật, cũng đủ đảm bảo nhiệm vụ của hỗn hợp sunfocromic. Cũng hoàn toàn không cần thiết phải sử dụng những thuốc thử đắt tiền, quý hiếm, có độ tinh khiết cao để chế tạo ra các khí và thực tế các khí đều đã được đảm bảo độ nguyên chất cần thiết, nếu có các tạp chất khác thì dùng biện pháp rẻ tiền, thuận lợi để tinh chế sản phẩm khí trước khi dùng.
Sử dụng bất kì hoá chất nào cũng phải chú ý giữ độ tinh khiết của nó. Đối với các hoá chất rắn phải dùng bát sứ hoặc thìa sứ sạch và khô để lấy, không dùng bát hoặc thìa kim loại. Nếu không may làm đổ hoặc rơi vãi trên bàn thì không nên lấy lại, tránh làm bẩn và hỏng hoá chất.
Khi cân các hoá chất rắn, cần đựng vào cốc sạch, khô, đựng vào chén sứ hoặc mặt kính đồng hồ. Hữu hạn lắm có thể dùng giấy sạch đựng hoá chất để cân, nhưng chú ý rằng giấy có thể có tính chất khử và đối với những chất oxi hoá mạnh, như kali pemanganat, kali clorat. bạc nitrat... khi tiếp xúc với giấy sẽ bị phân huỷ và đôi khi gây nổ.
Với những chất dễ hút ẩm và không bền trong không khí, lúc cân phải dùng lọ rộng miệng và có nút nhám với lượng lớn hoặc lọ cân với lượng nhỏ.
Cần đặc biệt chú ý khi sử dụng các hoá chất có hoạt tính cao như photpho trắng, natri kim loại và các kim loại kiềm khác, các peoxit kim loại kiềm, các muối clorat, axit cloric...
Khi sử dụng các chất oxi hoá mạnh như kali pemanganat, kali clorat, peoxit kim loại kiềm với cacbon, lưu huỳnh, photpho và một số chất hữu